ATR (Ortalama Gerçek Aralık) ile Volatilite Ölçümü
6 dk okuma · Teknik Analiz
İki varlık düşünün: biri günde ortalama %0,5, diğeri günde ortalama %5 hareket ediyor. Aynı yüzdelik stop-loss mesafesini ikisine de uygularsanız, oynak olan varlıkta pozisyonunuz normal bir günlük dalgalanmayla bile tetiklenip kapanabilir. ATR (Average True Range — Ortalama Gerçek Aralık), bir varlığın ne kadar 'oynak' hareket ettiğini sayısallaştırarak bu sorunu çözer — stop-loss ve pozisyon büyüklüğü kararlarını fiyatın kendi doğal davranışına göre ayarlamanızı sağlar.
'Gerçek aralık' neden 'basit aralık'tan farklı?
Bir mumun en yüksek ve en düşük fiyatı arasındaki farkı almak basit görünür, ama bu bir sorunu göz ardı eder: bir önceki mumun kapanışı ile şu anki mumun açılışı arasında bir 'boşluk' (gap) oluşmuş olabilir — örneğin bir gece içinde önemli bir haber çıkıp fiyat sıçramış olabilir. 'Gerçek aralık' (true range), bu boşluğu da hesaba katar: mevcut mumun yüksek-düşük farkı, önceki kapanışa göre yüksek farkı ve önceki kapanışa göre düşük farkından en büyüğünü alır. ATR ise bu gerçek aralık değerinin belirli bir periyotta (genelde 14 mum) ortalamasıdır.
ATR bir yön göstermez, sadece büyüklük gösterir
ATR'nin RSI veya MACD gibi indikatörlerden en önemli farkı, yönsüz olmasıdır — 'yükselecek' veya 'düşecek' demez, sadece 'ne kadar hareket ediyor' der. Yüksek ATR, hem güçlü bir yükselişte hem de güçlü bir düşüşte görülebilir. Bu yüzden ATR tek başına bir AL/SAT sinyali üretmek için değil, diğer indikatörlerin ürettiği sinyalleri 'ne kadar mesafeyle' uygulayacağınızı belirlemek için kullanılır.
Pratik kullanım: volatiliteye duyarlı stop-loss
Yaygın bir yöntem, stop-loss mesafesini sabit bir yüzde yerine 'giriş fiyatı ± (ATR × katsayı)' şeklinde belirlemektir — örneğin ATR'nin 1,5 katı kadar bir mesafe. Bu sayede oynak bir varlıkta stop daha geniş, sakin bir varlıkta ise daha dar tutulur; her iki durumda da stop, o varlığın normal 'gürültüsünün' dışında, gerçek bir trend değişimini yakalayacak şekilde konumlanır. znclabs finans'ın kaldıraç önerisi de, destek/direnç tabanlı stop mesafesini ATR ile karşılaştırıp, volatilite yüksekse stop mesafesini otomatik olarak genişletir.
- ATR = ortalama 'gerçek aralık', bir varlığın tipik volatilitesini sayısallaştırır
- Yön göstermez — sadece hareketin büyüklüğünü ölçer
- Volatiliteye duyarlı stop-loss mesafesi belirlemek için kullanılır
- Yüksek ATR dönemlerinde daha geniş stop / daha düşük kaldıraç mantıklıdır