znclabs finans

Pozisyon Büyüklüğü (Position Sizing) Hesaplama

7 dk okuma · Risk Yönetimi

İki yatırımcı düşünün: ikisi de aynı analizle aynı yönde işlem açıyor ve ikisi de yanılıyor. Biri sermayesinin %2'sini, diğeri %50'sini o tek işleme koymuş. Birincisi küçük bir darbe alıp devam edebilir; ikincisi tek bir hatalı işlemle sermayesinin yarısını kaybedebilir ve toparlanması çok daha zor olabilir. Pozisyon büyüklüğü (position sizing), her işlemde toplam sermayenizin ne kadarını riske attığınızı belirleyen, çoğu zaman analiz kalitesinden bile daha belirleyici bir disiplindir.

Basit bir yüzde kuralı

Yaygın kullanılan bir yaklaşım, tek bir işlemde toplam sermayenin belirli bir yüzdesinden (örneğin %1-2) fazlasını riske atmamaktır — burada 'riske atılan' miktar, pozisyonun tamamı değil, stop-loss tetiklendiğinde gerçekleşecek kayıp miktarıdır. Bu sayede art arda birkaç kayıp yaşansa bile (ki bu normaldir, hiçbir strateji %100 isabetli değildir) toplam sermaye ciddi şekilde erimez ve toparlanma matematiksel olarak çok daha kolay kalır.

Neden art arda kayıplar sandığınızdan daha yıkıcı olabilir?

Sermayenizin %50'sini kaybettiğinizde, başa dönmek için kalan sermayenizle %100 kazanmanız gerekir — yarı kayıp, tam kazançla dengelenmez. Bu asimetri, büyük kayıplardan neden agresif şekilde kaçınılması gerektiğini matematiksel olarak açıklar. Sermayenizin %2'sini kaybetmişseniz, telafi için sadece yaklaşık %2 kazanmanız yeterlidir; ama %50 kaybettiyseniz %100 kazanmanız gerekir. Küçük, disiplinli kayıplar sermayenizi korurken, büyük tekil kayıplar matematiksel olarak çok daha zor telafi edilir.

Sermayenin %50'si kaybedildiğinde başa dönmek için %100 kazanç gerekir; %20 kaybedildiğinde ise sadece %25 kazanç yeterlidir. Kayıp yüzdesi büyüdükçe gereken telafi kazancı orantısız şekilde büyür.

Pozisyon büyüklüğü, risk ve stop mesafesinden türetilir

Pratikte pozisyon büyüklüğü üç değişkenden hesaplanır: toplam sermaye, riske atılacak yüzde ve stop-loss mesafesi. Örneğin 10.000 liralık bir sermayeniz varsa ve işlem başına %2 (200 lira) riske atmaya karar verdiyseniz, stop mesafeniz giriş fiyatının %4'ü kadarsa, pozisyon büyüklüğünüz 200 / 0,04 = 5.000 lira olmalıdır — daha geniş bir stop mesafesi otomatik olarak daha küçük bir pozisyon büyüklüğü gerektirir, çünkü aksi halde riske atılan tutar sabit kalmaz.

  • Pozisyon büyüklüğü = ne kadar analiz doğru olursa olsun, sermayeyi koruyan asıl disiplin
  • Yaygın kural: işlem başına toplam sermayenin %1-2'sinden fazlasını riske atmamak
  • Büyük kayıplar orantısız şekilde büyük telafi kazançları gerektirir
  • Daha geniş bir stop mesafesi, aynı risk yüzdesini korumak için daha küçük bir pozisyon gerektirir