Likidasyon Nedir, Nasıl Önlenir?

Kaldıraçlı bir pozisyon açtığınızda, kendi sermayeniz (marj) o pozisyonun olası zararlarını karşılamak için bir tampon görevi görür. Zarar bu tamponu belirli bir eşiğe kadar erittiğinde, aracı kurum veya borsa, daha fazla zarara (hatta sizin borçlanmanıza) yol açmaması için pozisyonu sizin isteğiniz dışında otomatik olarak kapatır. Bu olaya likidasyon denir ve genellikle o pozisyondaki sermayenizin tamamına yakınının kaybedilmesi anlamına gelir.

Likidasyon fiyatı neye göre belirlenir?

Likidasyon fiyatı esas olarak giriş fiyatınıza, kullandığınız kaldıraç oranına ve borsanın 'sürdürme marjı' (maintenance margin) gereksinimine göre hesaplanır. Basitleştirilmiş mantıkla: kaldıraç ne kadar yüksekse, sermayeniz o kadar 'ince' bir tampon oluşturur ve likidasyon fiyatı giriş fiyatınıza o kadar yakınlaşır. 5x kaldıraçla açılan bir LONG pozisyon, fiyatın yaklaşık %20 düşmesiyle likide olabilirken, 20x kaldıraçla aynı yöndeki pozisyon sadece yaklaşık %5'lik bir düşüşle likide olabilir.

Likidasyondan kaçınmanın pratik yolları

• Kaldıracı, o varlığın volatilitesine (ATR'sine) göre makul bir seviyede tutmak — her varlığa aynı kaldıracı uygulamamak
• Stop-loss seviyesini her zaman likidasyon fiyatından belirgin şekilde önce, teknik bir destek/direnç seviyesine göre yerleştirmek
• Pozisyon büyüklüğünü, tek bir işlemin sermayenin küçük bir yüzdesini aşmayacak şekilde sınırlamak
• Önemli ekonomik veri açıklamaları öncesinde (ani volatilite riski taşıyan dönemlerde) kaldıracı geçici olarak azaltmak

İzole marj vs. çapraz marj

Birçok platform iki marj modu sunar: izole marjda, o pozisyona ayrılan sermaye dışındaki bakiyeniz likidasyon hesaplamasına dahil edilmez — kaybınız o pozisyona ayırdığınız tutarla sınırlıdır. Çapraz marjda ise hesabınızdaki toplam bakiye o pozisyonun tamponu olarak kullanılabilir, bu likidasyon eşiğini uzaklaştırabilir ama teorik olarak tüm hesabınızı riske atar. Hangi modun daha uygun olduğu, risk toleransınıza ve pozisyon sayınıza bağlıdır.